راهنمای انتخاب اسباب بازی برای 18 تا24 ماهگی
گذار از نوزادی به دنیای نوپایی: بررسی کودکان در بازه سنی ۱۸ تا ۲۴ ماهگی
بازه سنی ۱۸ تا ۲۴ ماهگی (یک و نیم تا دو سالگی) یکی از نقاط عطف و پرتحول در رشد همهجانبه کودک است. در این دوره، کودک از مرحله نوزادیِ محض خارج شده و با سرعت زیادی به سمت استقلال نسبی و دنیای «نوپایی» حرکت میکند. مقایسه این دوره با ماههای قبل (زیر ۱۸ ماهگی)، نشاندهنده جهشهای شگرفی در حوزههای حرکتی، ذهنی و زبانی است.
مهمترین تغییرات کودکان در ۱۸ تا ۲۴ ماهگی نسبت به دورههای قبل
انفجار واژگان و درک زبان: در حالی که کودک زیر ۱۸ ماه نهایتاً چند کلمه محدود ادا میکند، در بازه ۱۸ تا ۲۴ ماهگی دایره واژگان او به طور چشمگیری رشد میکند (گاهی تا ۵۰ کلمه یا بیشتر). او کمکم میتواند جملات دوکلمهای (مثل «ماما آب»، «توپ رو بده») بسازد و دستورات ساده دورامرحلهای را به راحتی درک کند.
استقلال حرکتی پیشرفته (تسلط بر تعادل): کودکان در ماههای قبل معمولاً تازه راه افتاده بودند و مد زمین میخوردند؛ اما در ۱۸ تا ۲۴ ماهگی آنها با اعتمادبهنفس میدوند، از پلهها با کمک گرفتن بالا و پایین میروند، به عقب راه میروند و توپ را با پا شوت میکنند.
ظهور استقلالطلبی و کلمه «نه»: در این سن کودک برای اولین بار متوجه میشود که «من» فردی مستقل از مادر و پدر هستم. این درک جدید با لجبازیهای اولیه، اصرار بر انجام کارها با روش خودش و استفاده مکرر از کلمه «نه» خودش را نشان میدهد.
شکلگیری بازیهای تخیلی اولیه: برخلاف ماههای قبل که بازیها بیشتر حسیحرکتی بود (پرت کردن، کوبیدن یا دهان بردن)، در این سن کودک شروع به تقلید رفتارهای بزرگسالان میکند؛ مثلاً عروسکش را میخواباند یا با تلفن اسباببازی صحبت میکند.
درک بهتر هیجانات و اضطراب جدایی: کودک در این سن متوجه احساسات دیگران (مثل شادی یا ناراحتی) میشود، اما همزمان ممکن است اضطراب جدایی یا طوفانهای خشم (تانترم) به دلیل ناتوانی در بیان کامل خواستههایش بروز پیدا کند.
آموزشهای ضروری برای کودکان در بازه ۱۸ تا ۲۴ ماهگی
برای هدایت این انرژی سرشار و پاسخ به نیازهای جدید کودک در این سن، آموزشها باید غیرمستقیم، در قالب بازی و همراه با صبر زیاد انجام شوند:
آموزش استقلال در کارهای شخصی (خودمراقبتی):
به کودک اجازه دهید در کارهای سادهای مثل شستن دست و صورت، درآوردن جوراب یا کفشهای چسبی، و خوردن غذا با قاشق (حتی با کمی کثیفکاری) مشارکت کند تا حس اعتمادبهنفس و استقلال در او تقویت شود.
آموزش نامگذاری و مدیریت هیجانات:
چون مهارت گفتاری کودک هنوز کامل نیست، باید به او یاد دهید احساساتش را بشناسد. وقتی گریه میکند، به او بگویید: «میفهمم که عصبانی هستی»؛ این کار به مرور جایگزین پرخاشگری یا پرتاب اشیاء میشود.
آموزش مهارتهای ارتباطی و زبانآموزی:
کتاب خواندن روزانه، نام بردن از اشیاء اطراف، صحبت کردن مداوم با کودک، و خواندن شعر و ترانههای کودکانه نقش مستقیمی در توسعه گفتار او دارد. به جای پاسخ دادن به اشارههای کودک، او را تشویق کنید از کلمات استفاده کند.
آموزش همکاری و حل مسئله در بازی:
با بازیهایی مثل جورچینهای ساده دو تا سه تکه، مرتب کردن بلوکها بر اساس رنگ یا اندازه، و بازیهای مشارکتی کوتاه، تفکر منطقی و مهارتهای حل مسئله را در او پرورش دهید.
آموزش مرزها و قوانین ایمنی ساده:
کودک در این سن کنجکاو است و خطر را نمیشناسد. آموزش قوانین به صورت محدود، کوتاه و با لحن محکم اما آرام (مثل «دست نزن، داغه») کمک میکند تا چارچوبهای ایمنی را یاد بگیرد